Het wiel is erg present in de film van Konrad. In het begin een beetje raar: iemand maakt een film over boeddhisten en brengt autowielen in beeld. Maar het is zeker niet toevallig, in het Boeddhisme spreekt men van Dharmawiel. Het Dharmawiel symboliseert het in beweging zetten van de Dharma, oftewel de Leer van de Boeddha en de verspreiding ervan.

Toevallig las ik in  een tekst van benedictijnse monnik  Benoit Standaert een bedenking over het wiel. Het schijnt dat de Chinezen, voornamelijk de Taoïsten, heel veel nagedacht hebben over de werking van een wiel.

“De ontdekking van het wiel komt neer op de ontdekking van de stille as die in het wiel net niet meedraait met de rest. De eigen dynamiek van het wiel komt vrij wanneer stilte en beweging, draaien en niet draaien, een op elkaar betrokken werkelijkheid vormen. Stilte op zichzelf en enkel beweging staan nog compleet buiten het evenement van het ontdekte wiel. Allen hun onderlinge betrokkenheid bepaalt de nieuwe vondst”
– Benoit Standaert

De Chinese meesters hadden duidelijk het belang gezien van het stille punt in ons  dat ons in staat stelt op een krachtige  manier in het leven te staan zoals het wiel dat draait dank zij de stille as die niet beweegt. Het is een rode draad in de film: de mens in de stad op zoek naar de stilte in zichzelf.

Dit doet me denken aan een uitspraak van Frans Goetghebeur die in de film op een zo spontane manier zegt: ”Het project van het Boeddhisme is binnen die drukte – dat is niet alleen de agitatie van je geest maar dat is ook de drukte van je lichaam dat beweegt en alles wat er in dat systeem gebeurt – om binnen die drukte een eilandje van vrede te vinden. Een tapijtje te vinden waar je rustig kunt op zitten en terug contact krijgen met de kern van je wezen. Wel als binnen een groot lichaam van een stad er ergens zo’n tapijtje te vinden is, voor de mensen is dat een zaligheid natuurlijk.“

Om het met beelden uit de film te zeggen…

Wie de ganse dag, week, maand, jaar doordramt met een bepaald doel voor ogen zal op een bepaald moment tot de conclusie komen dat hij weinig of niets gedaan heeft.

Maar er is meer. In alle spirituele tradities is de stille as van het wiel al eeuwenlang aanwezig.
Denk maar aan de groene tuinen, de binnenplaats van een klooster waar niets wordt gedaan, zelfs niet gemediteerd. Een groene plaats, die enkel is. Een bron van stilte, eenvoud, rust en onbewust  zo heilzaam voor de geest. Men wandelt er langs en voelt zich goed, een weldaad voor de relaties tussen mensen.

Plaatsen waar niets gebeurt zijn zo nutteloos voor onze maatschappij. Maar  hebben we hier niet de band met onszelf, onze voorvaders en onze  spiritualiteit verloren? Het “nutteloze” laat ons toe actief in het leven te staan en niet als een op hol geslagen dier door het leven te lopen.

Misschien moeten we allemaal even  stilstaan bij de werking van het wiel.